Press "Enter" to skip to content

หนอนกระทู้ข้าวโพดมาจากไหน ทำไมระบาดรุนแรงในประเทศไทย มีโอกาสที่เราจะชนะหนอนกระทู้ข้าวโพดได้ไหม ?

Apisara Suwansopha

สวัสดีค่ะ พี่ๆเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ปีที่ผ่านมานี้ปัญหาที่หนักหน่วงที่สุดคงหนีไม่พ้น หนอนกระทู้ข้าวโพดนะคะ เพราะมาแบบไม่ทันตั้งตัว ไม่เคยเจอมาก่อน ทนทานมาก ฆ่าไม่ตายซักที วันนี้เราจะมาเล่าที่มาที่ไปของหนอนกระทู้ข้าวโพดให้ฟังนะคะ 

หนอนกระทู้ข้าวโพดเป็นศัตรูพืชประจำถิ่นของทวีปอเมริกาค่ะ กล่าวกันว่าในช่วงฤดูหนาวหนอนกระทู้ข้าวโพดเหล่านี้ก็จะอพยพจากทางตอนกลางมาทางตอนใต้ แต่ในทวีปอเมริกาก็จะมีแมลงที่เป็นศัตรูของหนอนกระทู้ข้าวโพดเหล่านี้อยู่แล้วทำให้ผลจากหนอนกระทู้ข้าวโพดนั้นไม่รุนแรงนัก  ต่างจากทวีปแอฟริกาหรือเอเชียอย่างเราๆ ที่ถือว่าหนอนกระทู้ข้าวโพดนี้เป็นสัตว์ต่างถิ่น เมื่อเข้ามาศัตรูทางธรรมชาติไม่สามารถช่วยกำจัดได้จึงเกิดความเสียหายให้กับผลผลิตเป็นอย่างมากนะคะ

การเดินทางของหนอนกระทู้ข้าวโพด

หนอนกระทู้ข้าวโพดเริ่มเข้าไปที่ทวีปแอฟริกาครั้งแรกในปี 2559 จากนั้นภายในเวลา 2 ปี 2559-2560 หนอนกระทู้ข้าวโพดสามารถระบาดได้ทั่วทั้งทวีปแอฟริกา และในปี 2561 หนอนกระทู้ข้าวโพดก็แพร่ระบาดไปไกลถึงประเทศอินเดีย เรื่อยมาจนถึงศรีลังกา พม่า และไทยในช่วงต้นปี 2562 หนอนกระทู้ข้าวโพดชอบอุณหภูมิอบอุ่น-สูง และที่สำคัญผีเสื้อของหนอนกระทู้ข้าวโพด สามารถบินได้ไกลถึง 100 กม./วัน เป็นเหตุผลว่าทำไมหนอนกระทู้ข้าวโพดเหล่านี้สามารถมาจากอเมริกาได้ และในขณะนี้คาดว่าหนอนกระทู้ข้าวโพดได้ระบาดไปยังเกาหลีใต้ ญี่ปุ่น รวมถึงทวีปออสเตรเลียเรียบร้อยแล้วด้วยค่ะ   

ทำไมจึงระบาดรุนแรงในประเทศไทย ?

สาเหตุที่หนอนกระทู้ข้าวโพดเหล่านี้อพยพและระบาดรุนแรงก็เนื่องจากสภาพอากาศที่อุ่นขึ้นจากสภาวะโลกร้อน การเจริญเติบโตของหนอนดีและเร็วขึ้น แหล่งอาหารที่มีจำนวนมากไม่เฉพาะข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ แต่อาหารข้าวหนอนกระทู้ข้าวโพดยังมีพวก ข้าวฟ่าง ถั่ว เป็นต้นค่ะ เกษตรกรในแอฟริกา อินเดีย หรือประเทศไทยของเรา มักจะปลูกพืชเชิงเดี่ยวในปริมาณมาก และปลูกซ้ำตลอดทั้งปี เรียกว่าเป็นแหล่งอาหารที่สมบูรณ์มากๆของหนอนกระทู้ข้าวโพดเลยค่ะ การเข้าทำลายของหนอนกระทู้ข้าวโพดเหล่านี้จะมากันเป็นกองทัพ โจมตีทั้งแปลงในประมาณมากๆ เรียกได้ว่าที่เกษตรกรคุมหนอนไม่อยู่เพราะเราสู้ไม่ทันนั่นเอง

ภาพความเสียหายของแปลงข้าวโพดหลังจากถูกหนอนกระทู้ข้าวโพดโจมตี ที่ ลิมโปโป แอฟริกาใต้

มีทางเอาชนะหนอนกระทู้ข้าวโพดได้หรือไม่ ? ใช้ศัตรูทางธรรมชาติหรือยาฆ่าแมลงดีกว่ากัน ? 

1.การใช้กากน้ำตาล ดักผีเสื้อ ต้องประเมินด้วยนะคะว่าเป็นการล่อให้ผีเสื้อมาลงแปลงเราเพิ่มรึเปล่า เพราะผีเสื้อมีจำนวนมาก การใช้ขวดพลาสติกปากแคบล่อผีเสื้อ ผีเสื้อตกไปได้ไม่กี่ตัวก็เต็ม ตัวที่เหลือไม่ตายแถมยังมาไข่ลงแปลงเรามากกว่าเดิมอีกค่ะ

2.การใช้เชื้อบีที เป็นการพ่นเชื้อไปที่ใบข้าวโพด จากนั้นให้หนอนกินเชื้อแล้วหนอนจะตาย วิธีนี้มีข้อจำกัดตรงที่ปริมาณของหนอนกระทู้มีจำนวนมาก กำจัดได้ไม่หมด หนอนยังสามารถทำลายข้าวโพดได้อยู่ 

3.การใช้ยาฆ่าหนอน มีสูตรต่างๆมากมาย แต่เกษตรกรมักกำจัดหนอนในระยะที่โตแล้วไม่ทันการค่ะ 

การกำจัดหนอนกระทู้ข้าวโพด ควรทำในช่วงเช้าหรือเย็นและไม่ควรมีฝนตก เพราะจะทำให้การทำงานยุ่งยากและได้ผลไม่ดี ดังนั้นอย่าลืมใช้แอปรีคัลท์ช่วยดูพยากรณ์ฝนล่วงหน้ารายชั่วโมง และเรดาร์น้ำฝน ณ ขณะนั้น เพื่อประเมินสถานการณ์ของฟ้าฝนรายแปลงของพี่ๆเกษตรกรกันนะคะ คลิก

หนอนกระทู้ข้าวโพดเข้าทำลายแปลงข้าวโพดที่ จ.ลพบุรี หลังจากเกษตรกรใช้กากน้ำตาลล่อผีเสื้อหนอนกระทู้ข้าวโพด

สรุปคร่าวๆ หนอนกระทู้มีวงจรชีวิตประมาณ 30 วัน

  • 1-3 วัน ไข่อยู่ใต้ใบของข้าวโพด ส่วนมากจะอยู่ชิดกับกาบใบโคนใบ ระยะนี้ควรรีบกำจัดให้หมด
  • 3-6 วัน หนอนตัวเล็กมาก กินที่ผิวใบเป็นรูเล็กๆ เราจึงอาจยังไม่สังเกตเห็น
  • 6-14 วัน ตัวใหญ่ขึ้น เป็นระยะที่เราเห็นนั่นแหละค่ะ ทำลายข้าวโพดรุนแรงมากขึ้น ทั้งทำลายใบอ่อนรุนแรงจนต้นตาย กัดกินแอ้ตอนออกดอก
  • 14-23 วัน จะทิ้งตัวลงดินเพื่อเข้าสู่ระยะดักแด้ลึกลงใต้ดินประมาณ 2-8 ซม. เป็นสาเหตุที่เรากำจัดหนอนไม่ได้ซักทีนะคะ เพราะดักแด้อยู่ใต้ดินนั่นเอง
  • 7 วันต่อมาผีเสื้อหนอนกระทู้ก็จะเจริญเติบโตอีกครั้งค่ะ
วงจรชีวิตของหนอนกระทู้ข้าวโพด

การเข้าทำลายของหนอนกระทู้ข้าวโพดนั้นมาเป็นกองทัพ ทางที่ดีที่สุดคืออย่าปล่อยโอกาสให้ผีเสื้อได้วางไข่ เพราะผีเสื้อ 1 ตัว สามารถวางไข่ได้ถึง 1,500 ฟอง และอย่าลืมกำจัดดักแด้ใต้ดิน ฆ่าหนอนตั้งแต่ตอนที่ยังตัวเล็กๆ หรือหันมาปลูกรุ่นเดียวคือรุ่นฤดูฝนนะคะ จะได้ลดความรุนแรงของการเข้าทำลายหนอนกระทู้ข้าวโพด

ที่มา : http://www.fao.org/3/a-i7471e.pdf, https://www.cabi.org/isc/FullTextPDF/2019/20197200644.pdf, https://www.downtoearth.org.in/factsheet/journey-of-the-fall-armyworm-63449, http://www.fao.org/fall-armyworm/monitoring-tools/faw-maps/en/, https://www.cabi.org/isc/FullTextPDF/2019/20197200644.pdf

Comments are closed.